Beleggen in obligaties

Beleggen in Obligaties

Obligaties worden door beleggers vaak gezien als een alternatief voor aandelen. Als de lange termijn rente stijgt worden obligaties een stuk aantrekkelijker ten opzichte van aandelen. Een verhoging van de rente wordt over het algemeen als negatief gezien voor bedrijven en voor de aandelen van die bedrijven. Beleggers stappen in een dergelijk geval uit aandelen en gaan beleggen in obligaties die immers een hoger verwacht rendement bieden. Op het eerste gezicht lijken beleggingen in obligaties en beleggingen in aandelen zich in tegengestelde richtingen te ontwikkelen: als het minder interessant wordt om in aandelen te beleggen, wordt het interessanter om in obligaties te beleggen. Niets is echter minder waar. Een substantiele verhoging van de rente heeft tegelijkertijd een negatief effect op aandelen en op obligaties. De koersen van aandelen en van obligaties bewegen zich historisch gezien in dezelfde richting.

Het substitutie-effect, het verruilen van aandelen voor obligaties in het geval van een renteverhoging, is alleen van toepassing op nieuwe obligaties, die tegen de nieuwe, hogere marktrente worden uitgegeven. Een renteverhoging zal echter een negatief effect hebben op bestaande obligaties die immers tegen een lagere rente zijn uitgegeven. Deze bestaande obligaties zullen onder de uitgiftekoers dalen. Een obligatie die is aangeschaft voor bijvoorbeeld E1000, zal na een renteverhoging bijvoorbeeld dalen naar E800. Deze koersdaling is trouwens alleen maar van belang indien de obligatiehouder zijn stukken tussentijds wil verkopen. Aan het eind van de looptijd krijgt de obligatiehouder zijn oorspronkelijke E1000 terug. Obligaties lopen dus net als aandelen een koersrisico, hoewel het een koersrisico is van een andere orde.

Naast het koersrisico loopt de obligatiehouder ook nog een valutarisico en een faillissementsrisico. Obligaties die bijvoorbeeld genoteerd staan in de Amerikaanse dollar, worden na een koersdaling van 10% van de dollar 10% minder waard.

Staatsobligaties van bijvoorbeeld de Nederlandse staat lopen vrijwel geen faillissementsrisico, maar obligaties uitgegeven door bijvoorbeeld door bijvoorbeeld een Turkse projectontwikkelaar lopen zeker een faillissementsrisico. Een rente van 13% is dan wel heel aantrekkelijk, maar daar staat dan ook een hoger risico tegenover. Gaat de Turkse projectontwikkelaar failliet dan is uw obligatie waardeloos. Aanbieders van dergelijke producten schermen vaak met de term hypothecaire zekerheid, maar in het geval van een faillissement blijft er voor obligatiehouders vaak bitter weinig over. Bovendien loopt u over dergelijke obligaties ook een valutarisico. De recente koersval van 30% van de Turkse Lira spreekt in dit geval boekdelen.

Samenvattend kan gesteld worden dat beleggingen in obligaties net als beleggingen in aandelen negatief reageren op een renteverhoging. Staatsobligaties kunnen als relatief veilig worden aangemerkt, aan het eind van de looptijd krijgt u immers altijd uw inleg terug en in de tussenliggende jaren ontvangt u rente. Indien u tussentijds wil verkopen, loopt u echter ook de kans op koersverlies. Op obligaties van bedrijven loopt u een faillissementsrisico dat kleiner wordt naarmate het uitgevende bedrijf stabieler is. Obligaties van bijvoorbeeld AbnAmro of ING hebben een zeer gering faillissementsrisico. Anders ligt dat bij obligaties van vaak kleine, buitenlandse bedrijven die adverteren met zeer hoge rente-vergoedingen op hun obligaties. Hoge verwachte rendementen gaan altijd samen met een hoger risico. Dergelijke obligaties lopen bovendien een aanzienlijk valutarisico indien ze genoteerd staan in een niet-euro valuta.

Risicotabel obligaties

1) Nederlandse staatsobligaties: risicoloos

2) Nederlandse bedrijfsobligaties: faillissementsrisico

afhankelijk van uitgevende instelling

3) Buitenlandse staatsobligaties: valutarisico

4) Buitenlandse bedrijfsobligaties: faillissementsrisico

afhankelijk van uitgevende instelling + valutarisico.

Auteur: Rene Helgers, 12 januari 2007