Belastingdruk

Vaak wordt door particulieren gedacht dat ze tussen de 35 of 50 procent belasting betalen. De te betalen belasting wordt dan gelijkgesteld met de betaalde inkomstenbelasting. In werkelijkheid ligt de betaalde inkomstenbelasting lager door de belastingvrije voet en allerlei heffingskortingen, maar de totale belastingdruk ligt voor de gemiddelde Nederlander veel hoger dan de veronderstelde 35 of 50 procent.

Allereerst zijn er nog belastingen die op andere manieren geheven worden, bijvoorbeeld energiebelasting die in de energierekening verborgen zit en allerlei provinciale en gemeentelijke heffingen. Daarnaast zijn er nog belastingen op specifieke produkten, bijvoorbeeld assurantiebelasting die geheven wordt op verzekeringspremies.

Op elk door particulieren aangeschaft produkt wordt 6 of 19 procent BTW geheven. Over de meeste door particulieren aangekochte produkten wordt echter veel meer dan 6 of 19 procent belasting betaald. De detaillist die een produkt aan een particulier verkoopt draagt inderdaad 6 of 19 procent BTW af. De leverancier die het produkt aan de detaillist levert, draagt eveneens allerlei belastingen af, zo ook de producent en indien deze buiten de Europese Unie is gevestigd worden er ook nog invoerrechten geheven.

Op andere produkten die door particulieren worden aangeschaft gaat het merendeel van de verkoopprijs als belasting naar de overheid: sigaretten, sterk alcoholische drank en benzine, soms wel tot 70 procent.

Over de winsten die ondernemers maken wordt vennootschaps-belasting geheven. Heeft de ondernemer personeel in dienst dan dient er ook loonbelasting en dergelijke betaald te worden. Ook deze belastingen worden uiteindelijk via de verkoopprijs aan de consument door de consument zelf betaald. Van de verkoopprijs van veel produkten zal 50 of meer procent op een of andere manier naar de belasting gaan.

Afgedragen BTW, accijnzen en leges zijn voor de overheid de belang-rijkste inkomstenbron, veel belangrijker dan loon- en inkomsten-belasting en alle andere belastingen samen.

Een werknemer die in loondienst is draagt belasting af en ontvangt een netto inkomen. Dit netto inkomen zal de werknemer voor het grootste deel weer besteden en een groot deel ervan vloeit vervolgens via allerlei belastingen en allerlei lijnen naar de overheid.

Iemand die bijvoorbeeld in een laag tarief valt en gemiddeld 25 procent belasting over zijn inkomen betaald zal de resterende 75 procent besteden. Het is zeker niet overdreven om te stellen dat daarvan 40 procent direct of indirect terugvloeit naar de overheid, via BTW en via de genoemde systematiek. Van zijn bruto inkomen wordt in dit geval minimaal 55 procent belasting betaald.

Van iemand die in een hoger tarief valt en gemiddeld 40 procent over zijn inkomen betaald zal in bovenstaand voorbeeld minimaal 64 procent van zijn inkomen naar de overheid gaan.

De percentages in deze voorbeelden zijn sterk afhankelijk van het bestedingsgedrag van de individuele consument, een zware roker met een laag inkomen zal meer belasting betalen dan een niet-roker met een laag inkomen. Iemand met een bovenmodaal inkomen die een groot deel van zijn inkomen belegt zal minder belasting betalen dan iemand met hetzelfde inkomen die alles consumeert. De laatste betaald waarschijnlijk meer dan 75 procent aan belasting. Het is niet ondenkbaar dat iemand die voor de inkomstenbelasting in het hoogste tarief valt en een laag bestedingsgedrag heeft, uiteindelijk een lagere belastingdruk heeft dan iemand die in het laagste tarief valt en een hoog belast bestedingsgedrag heeft.

De meeste Nederlanders betalen minimaal 55 procent belasting, waarschijnlijk 60 procent of meer en in bepaalde gevallen zelf 75 procent of meer. Overigens vloeien de betaalde belastingen via de uitgaven van de overheid ook weer terug naar de consumenten, via zorg, uitkeringen, infrastructuur, onderwijs en zo verder. De gemiddelde Nederlander betaalt inderdaad 60 procent of meer belasting, maar de klagers over de veel te hoge belastingen vergeten altijd te vermelden dat die 60 procent belasting ook weer terugkomt bij diezelfde gemiddelde Nederlander. Of de totale belastingdruk nu 10 procent is of 90 procent, wat we allemaal bij elkaar verdienen zal er niet hoger of lager van worden, even afgezien van concurrentie-effecten en dergelijke en zolang we nog geen overheid hebben die miljarden naar Zwitserse bankrekeningen sluist worden we er als natie geen cent rijker of armer van.

Auteur: Rene Helgers, 20 januari 2007